ایران پرسمان

آخرين مطالب

مخمصه هویت انديشه

مخمصه هویت

  بزرگنمايي:

پرسمان نیوز - نیمه دوم قرن بیستم در واقع شاهد مرگ همه چیزهایی بود که فرهنگ آمریکایی نام داشتند.
جان گریر در مقاله مرگ فرهنگ برای آخرین شماره مجله یوتوپیا می‌نویس: ایده نژاد به مثابه منشاء هویت جمعی محصول بحرانهایی مربوط به سده‌های گذشته است و نمی‌توان آن را بدون در نظر گرفتن تاریخ ظهور و سقوط دولت - ملت مطالعه کرد. دولت - ملت احتمالاً متمایزترین نوآوری اجتماعی وستفالیا در 1648 تا دقیقاً دو قرن بعد که موج انقلابهای ملی سراسر اروپا را در اروپایی نوردید، پرسش بزرگ سیاستهای فرهنگی اروپایی بر تلاش دولت- ملت‌ها برای تعریف خود در مقابل گرایشهای محلی متمرکز بود. این گرایشهای محلی از یکسو ریشه در نظام کهن فئودالی داشتند و از سوی دیگر به جامعه فراملیتی مسیحیت وابسته بودند.
این‌ها مردمانی بودند که مانند اجدادشان، از یکسو خود را کورنیش، پویتوین یا وستفالیا می‌دانستند و از سوی دیگر اعضای جامعه جهانی مسیحیت؛ و در مقابل شکل‌گیری واقعیت اجتماعی نوینی که از آن‌ها می‌خواست خود را به مثابه انگلیسی، فرانسوی یا آلمانی تصور کنند مقاومت می‌کردند.
این فرآیند به هیچ‌وجه سریع نبود و عاقبت وقتی موفق شد که برخی رویدادها و شرایط معین دیگر به یاری‌اش آمدند. شکلگیری دولت - ملت به مثابه منشاء هویت جمعی به کمرنگسازی عامدانه دسته‌بندی‌هایی نیاز داشت که جمعیت، فرهنگ، زبان یا نظام حکمرانی را در خیال افراد به صورت یک ماهیت واحد ملی تلفیق می‌کرد.
بر همین اساس نیمه دوم قرن بیستم در واقع شاهد مرگ همه چیزهایی بود که فرهنگ آمریکایی نام داشتند. اغلب مثالهایی که انسان‌شناسان از پدیده مرگ فرهنگ می‌آورند به مردمانی مربوط می‌شود که حین کارزار با شکست و گرسنگی وادار به ترک فرهنگ‌های سنتی‌شان شده‌اند. اما آنچه تجربه مدرن آمریکایی نشان می‌دهد این است که می‌توان با رفاه به مردم رشوه داد و به کمک تبلیغات وادارشان نمود که فرهنگشان را ترک کنند.
در یک جامعه شناور بر انرژی ارزان و فراوان، فرد به شکلی به‌مراتب راحت‌تر و ارزان‌تر می‌تواند فرهنگ خود را به شکل پیش‌ساخته از فروشگاه‌ها خریداری کند؛ این کار به‌مراتب راحت‌تر و ارزان‌تر از سرمایه‌گذاری زمان و انرژی برای خانواده و اجتماعی است که برای نگهداشت فرهنگ زیسته، به معنای واقعی کلمه، لازم است. به همین اهمیت، در جامعه‌ای که مد، هدایت‌شده توسط کارزارهای رسانه‌ای، جایگزین هر آنچه کمتر خریدنی است می‌شود، سیاه نمایی فرهنگ سنتی آمریکایی هم به بخش کوچکی از بازاریابی‌ها تبدیل می‌شود.
مرگ فرهنگ تجربه‌ای دردناک است و من فکر می‌کنم بخش بزرگی از خشم گوش‌خراش و خود دلسوزی‌های اشک‌باری که این روزها جامعه آمریکا را پر کرده است ریشه در عدم تمایل ما به رویارویی با این زخم دارد؛ زخمی که در تحلیل نهایی خود ایجاد کرده‌ایم. البته، همان‌طور که عصر انرژی ارزان به پایان خود نزدیک می‌شود، بیم آن دارم که زخم‌های بزرگ‌تری پیش روی ما باشد. ملتی که فرهنگ بومی خود را به نسخه‌ای بدلی و پلاستیکی فروخته باشد، چنانچه آن بدل را همچون حبابی که بین دستهای جمعی‌اش می‌ترکد از دست بدهد، خطر خسرانی دوگانه را به جان خریده است. به همین شکل، مردمی که نقش خود را به‌عنوان مصرف‌کنندگان منفعل فرهنگ، و نه زایندگان و منتشرکنندگان فعال آن، تعریف کرده باشند، آن روز که شریان‌های تأمین فرهنگ پیش‌ساخته آماده مصرف قطع شود٬ گزینه‌های اندکی پیش رویشان خواهند داشت.
همان‌طور که فرهنگ مصنوعی مورد مصرف ما فرومی‌پاشد، با مخمصه‌هایی روبه‌رو خواهیم شد که احتمالاً تأثیر شگرفی بر تخیل جمعی ما از هویتمان خواهند گذاشت. هم‌اکنون نیز در جامعه معاصر آمریکا شاهد این پدیده هستیم که مردم به هر منبعی که به ذهن خطور می‌کند مراجعه می‌کنند تا دستاویزی دائمی‌تر ازآنچه بازاریابان ارائه می‌دهند برای هویت گروهی خود بیابند.
مذهب اغلب این نقش دیرینه را به عهده گرفته است، اما فانتزی‌های نژادی، عادت‌های جنسی، نظریه‌های اجتماعی آخرالزمانی و تعداد بی‌شماری دست‌آویز دیگر نیز در این میان نقش بازی می‌کنند. درعین‌حال، یافتن آمریکایی‌هایی که سعی دارند از طریق شناسایی خود به‌عنوان اعضای یک فرهنگ دیگر درگذشته، حال یا مجاز، تعریف نوینی از خود ارائه دهند رو به افزایش است. اگرچه این موضوع هنوز یک پدیده حاشیه‌ای محسوب می‌شود، اما در مقایسه با 20 سال پیش به‌مراتب پررنگ‌تر شده و بیست سال دیگر نیز، همراه با آشکار شدن عصر صنعتی زدایی بر جریان‌های غالب اجتماعی تأثیر خواهند گذاشت؛ به شیوه‌هایی که امروز نمی‌توانیم آن‌ها را پیش‌بینی کنیم.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

دوباره زنگ خطر، آب شدن 40 درصد از یخ‌های گرینلند در یک روز!

میلیونر شدن با خرید و فروش شهاب سنگ در ایران!

آلبرت انیشتین با یک خورشیدگرفتگی به شهرت رسید!

کاریکلماتور/ تا حالا خودتو گم کردی؟!

شعری از فروغ فرخزاد که هرگز فراموش نمی‌شود

خاطره بازی ملیکا شریفی‌نیا با کتابخانه کودکی‌هایش

سیاره‌های فراخورشیدی هم شناسنامه دارند!

کشف یک علامت عجیب روی سیاره مریخ!

پیش‌بینی زمان مرگ انسان‌ها از روی ساعت بیولوژیکی

دو خط کتاب/ گول هر آدم علافی را نخورید!

قند پارسی/ آدمی را از این راه بشناس!

حافظ نالایق و بی‌هنر است؛ توهین به حافظ شیرازی به جای نقد به شعر او

آیا زامبی‌ها هم تجزیه بدن را تجربه می‌کنند؟

چه سرنوشتی در انتظار فضاپیما‌های رها شده در منظومه شمسی است؟

ترسیم هندسه الکترون برای اولین بار

تازه‌های نشر/ گلچینی از دیوان ملک‌الشعرای بهار را ورق بزنید

شاعرانه/ دلتنگم اما دیدنت با دیگران سخت است

دیدار با «احمد پوری» به بهانه انتشار کتاب جدیدش

آیا می‌توان بدون مفهوم زمان زندگی کرد؟

آزمایش سوخت سبز در فضا

چیزی به اسم ژن خوب وجود ندارد!

چهل نامه کوتاه به همسرم- نامه شانزدهم

اگر عشق نویسندگی هستید، بخوانید

دو خط کتاب/ برای باورهایت از کسی تقلید نکن

پهپادی فوق‌العاده با یک جفت دست رباتیک!

شکار یک کهکشان ستاره‌دار کوتوله توسط هابل

تولید داروی بی‌حسی با قوی‌ترین سم جهان

قوی‌ترین آهنربای جهان ساخته شد

«جیمز پترسون» باز هم در صدر پرفروش‌های نیویورک تایمز

تازه‌های نشر/ جمال میرصادقی به ویترین کتابفروشی‌ها آمد

بخشی از کتاب/ گاهی خودت را به دست جریان زندگی بسپار

کشف لکه سیاه مرموز در سیاره مشتری

ربات دلتا، اختراع جدید دانشمندان ایرانی

شاعرانه/ فقط اگر زنی دوستت داشته باشد

برنده جایزه داستان زنان بریتانیا: هیچ وقت چیزی برنده نشده بودم

از کِی کلمه «لاکچری» وارد زبان روزمره‌مان شد؟

پروفسور کردوانی: دریای خزر خشک نمی‌شود

حیات در گوشه‌ای از مریخ پنهان شده است!

پایان حیات زمین با ورود سیاهچاله به منظومه شمسی

دو خط کتاب/ هیچ کس مرا نمی‌فهمد، این یعنی تنهایی!

دو خط کتاب/ کتاب‌ها را سرسری نخوانید!

زمانی که سعدی کف گرگی می‌خورد!

مردان هم پس از تولد فرزندشان به افسردگی مبتلا می‌شوند

آزمایش کم‌هزینه رشد گیاهان با کمک کنترل دما

کمک ماهواره‌ها برای بهبود واکنش در برابر زلزله

تغییر شکل جمجمه به دلیل کار زیاد با موبایل

یک کتاب خوب/ دو نفر سال‌ها به‌هم نگفته‌اند دوستت دارم!

اختلاف نظر فاحش مورخان بر سر تاریخ ظهور زرتشت

روایتی از دستان بسته در کتاب غواص‌ها بوی نعنا می‌دهند

با رمان و فلسفه روانتان را درمان کنید