ایران پرسمان

آخرين مطالب

سرمقاله شرق/ محکومانی در انتظار رسیدگی علنی منصفانه يادداشت

سرمقاله شرق/ محکومانی در انتظار رسیدگی علنی منصفانه

  بزرگنمايي:

ایران پرسمان -
سرمقاله شرق/ محکومانی در انتظار رسیدگی علنی منصفانه
١٢
٠
شرق / « محکومانی در انتظار رسیدگی علنی منصفانه » عنوان سرمقاله روزنامه شرق به قلم کامبیز نوروزی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
میانه‌های روز یکشنبه، 17 شهریور، خبر‌گزاری میزان به نقل از مرکز رسانه قوه قضائیه، این خبر را منتشر کرد که «آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی،... رئیس قوه قضائیه درخصوص آرا صادره از سوی یکی از شعب دادگاه انقلاب در برخی از پرونده‌های اخیر دستور داد به‌سرعت و تحت نظارت رئیس کل دادگستری تهران تجدیدنظر و رسیدگی منصفانه صورت گیرد».واکنش آقای رئیسی به این احکام، اقدامی قابل‌تأمل است که شرط توفیق آن رعایت موازین و ابعاد حقوقی در اجراست و در این صورت می‌تواند به اجرای قانون و عدالت و انصاف یاری رساند. برای چنین مقصودی لازم است برخی پرسش‌ها و ابعاد حقوقی معلوم و روشن شوند که در این دستور مسکوت‌اند.
1- مصادیق دستور آقای رئیسی کدام‌یک از آرای آن شعبه دادگاه انقلاب است؟ کدام مرجع و با چه معیاری مشخص می‌کند کدام پرونده و کدام حکم مشمول دستور آقای رئیس قوه است؟ کسانی که در چند هفته اخیر احکام سنگینی از «یکی از شعب دادگاه انقلاب» گرفته‌اند، محدود به یک صنف نیستند. زنان و مردانی هستند، بعضا بسیار جوان که برخی روزنامه‌نگار، برخی فعال مدنی و برخی هم کارگرند. دستور آقای رئیسی شامل چند متهم و چند پرونده است؟
2- ملاک و معیار تشخیص پرونده‌هایی که مشمول دستور آقای رئیس قوه قضائیه‌اند، چیست؟ و کدام مرجع است که باید تعیین کند کدام پرونده‌ها مشمول این دستور می‌شوند؟
3- در امور قضائی «تجدیدنظر» یک مرحله از دادرسی است که قوانین و مقررات خاص خود را دارد. قاعدتا مقصود جناب آقای رئیسی از عبارت «...تجدید نظر... صورت گیرد» این نیست که دستور داده باشند حتما براساس این دستور از همین حالا آن احکام بدون تشریفات قانونی تجدیدنظر تغییر کنند. چنین تصمیمی فقط در صلاحیت دادگاه تجدیدنظر است که پس از تشریفات قانونی و بررسی پرونده انجام می‌شود. در این صورت، روشن است همه کسانی که مشمول این دستور می‌شوند یا نمی‌شوند، خودشان بعد از ابلاغ رأی به‌طور طبیعی تجدیدنظرخواهی کرده یا خواهند کرد. رسیدگی به حکم در مرحله تجدید نظر، یکی از مراحل عادی دادرسی است که در روال معمول انجام می‌شود. با درنظرگرفتن این مقدمات و توجه به تأکید این دستور بر «رسیدگی منصفانه»، لاجرم این‌گونه فهم می‌شود که در مرحله تجدیدنظر اصول رسیدگی منصفانه که در ادامه توضیح داده خواهد شد، رعایت شود.
4- نظارت آقای رئیس کل دادگستری تهران به چه معناست؟ حدود اختیارات رؤسای کل دادگستری استان‌ها در قانون مشخص است. اما در هرحال در یک پرونده، قاضی مستقل است و هیچ‌کس نمی‌تواند در کار قضائی او دخالت کند. البته در این بحث تعیین شعبه تجدیدنظر و ارجاع این پرونده‌هاست؛ آیا این امکان وجود دارد که رسیدگی به پرونده‌های مشمول این دستور به شعبه‌هایی ارجاع شوند غیر از چند شعبه متداول تجدید‌نظر که معمولا آرای آن «یکی از شعب دادگاه انقلاب» به آنها ارجاع می‌شوند.
5- اما جان کلام در دستوری که از سوی آقای رئیسی صادر شده در عبارت «رسیدگی منصفانه» نهفته است. در قانون آیین دادرسی کیفری ایران بسیاری از اصول دادرسی منصفانه وجود دارد.
اگر در این پرونده‌ها و هر پرونده کیفری، این قانون به‌درستی اجرا شود و اگر مواد قانون مجازات اسلامی مطابق با اصول اولیه حقوق جزا در مورد متهمان این پرونده‌ها تفسیر شوند، می‌توان گفت تا حدود زیادی دادرسی منصفانه تحقق یافته است. برخی از موازین مهم دادرسی منصفانه اینهاست:
الف) اصل برائت؛ تا کسی جرمش به قطعی اثبات نشده، بی‌گناه است.
ب) بی‌طرفی دادگاه؛ دادگاهی که به پرونده رسیدگی و حکم صادر می‌کند باید از هر نظر نسبت به متهم بی‌طرف باشد و نسبت به او پیش‌داوری نداشته باشد. قاضی دادگاه باید بدون هرگونه جانبداری اعتقادی یا سیاسی یا فرهنگی به پرونده رسیدگی کند. تبعیض قائل نشود و متهم را از امکانات دفاعی خود محروم نکند.
ج) دسترسی آزاد متهم به وکیل؛ متهم باید بتواند وکیلی را که خود مایل است انتخاب کند و دفاع از خودش را به او بسپارد.
د) دسترسی وکیل به پرونده و حضور در مراحل رسیدگی؛ وکیل متهم باید به پرونده دسترسی داشته باشد، آن را بخواند، از آن یادداشت یا تصویربرداری کند و نهایتا دفاعیات خود را تنظیم کرده و در دادگاه از موکل خود دفاع کند.
ه) علنی‌بودن دادگاه؛ علنی‌بودن محاکمات از مهم‌ترین معیارهای دادرسی منصفانه است؛ یعنی افراد و به‌ویژه خبرنگاران باید بتوانند در دادگاه حاضر شوند و تمام مراحل دادگاه را از نزدیک ببینند و افکار عمومی را از آن آگاه کنند. غیرعلنی‌بودن دادگاه از موارد مهم نقض رسیدگی منصفانه است و بستر بسیار مناسبی می‌شود برای نادیده‌گرفتن حقوق متهم. طبیعتا انتظار آن است که برای تحقق «رسیدگی منصفانه» بعداز معلوم‌شدن پاسخ پرسش‌های فوق، موازین دادرسی منصفانه، خصوصا بی‌طرفی دادگاه، دسترسی متهم به وکیل انتخابی، دسترسی وکیل به پرونده و امکان دفاع و خصوصا علنی‌بودن محاکمه کاملا مورد عمل قرار گیرند. در این صورت است که شاهد اتفاقی خجسته خواهیم بود.و آخر اینکه اگرچه احکام سنگین زندان‌های درازمدت در پرونده‌های هفته‌های اخیر، همگان را به شگفت آورد و اسباب این دستور آقای رئیس قوه قضائیه شد اما فراموش نباید کرد که در برخی پرونده‌هایی که اساس آنها مرتبط با امور سیاسی و فرهنگی است، کیفیت اجرای قانون آئین دادرسی کیفری و قانون مجازات اسلامی از جهت میزان رعایت دادرسی منصفانه همچنان مورد بحث است.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سرمقاله شرق/ صداو‌سیما چرا به این روز افتاده؟

سرمقاله کیهان/ آقای ترامپ! سوره فیل را بخوان

سرمقاله رسالت/ نام شهدا، حذف‌شدنی نیست

سرمقاله اعتماد/ ضربه مقاومت به نتانیاهو

سرمقاله ایران/ ضرورت علنی بودن رأی نمایندگان

سرمقاله دنیای اقتصاد/ ایران و محتوای سیاست‌گذاری عمومی

سرمقاله قدس/ پشت پرده دستگیری اعضای حماس در عربستان چیست؟

سرمقاله سیاست روز/ چرا مذاکره با آمریکا ممنوع است؟

سرمقاله جمهوری اسلامی/ تحلیل سیاسی هفته

سرمقاله جام جم/ کمیسیون نگهبان ارتباطات

سرمقاله آرمان ملّی/ عدم صدور ویزای رئیس‌جمهور از منظر حقوقی

سرمقاله سیاست روز/ راهکار کدام است؟

سرمقاله ابتکار/ هیئت سیاسی طالبان از مسکو تا تهران

سرمقاله قدس/ توافقنامه «آدانا» پله نخست حل بحرانی هشت ساله

سرمقاله مردم سالاری/ خلیج فارس، منطقه حیرت

سرمقاله خراسان/ نشانه های نظم جدید منطقه ای

سرمقاله کیهان/ جمهوری عزت

سرمقاله رسالت/ جمهوری عزت

سرمقاله اعتماد/ مذاکره؛ اهرم فشار امریکا

سرمقاله شرق/ برکناری بولتون و اهداف ترامپ

سرمقاله ایران/ مذاکره مظلوم!

سرمقاله صبح نو/ موقعیت جدید ایران

سرمقاله دنیای اقتصاد/ دو خطای سیاست‌گذار اقتصادی

سرمقاله جوان/ مذاکره نکردن با امریکا صدای واحد ایران

سرمقاله خراسان/ پشت پرده سناریو سازی علیه ایران درباره آرامکو چیست؟

سرمقاله کیهان/ مقاومت یمن کابوس آل‌سعود

سرمقاله رسالت/ درآمدی بر شکل‌گیری ائتلاف

سرمقاله شرق/ گردشگری؛ ثروت پنهان ایران

سرمقاله اعتماد/ اهمیت نشست آنکارا

سرمقاله دنیای اقتصاد/ فرصت مستعجل

سرمقاله ایران/ نشست آنکارا فرصت تقویت همکاری‌ها

سرمقاله فرهیختگان/ رانت، ریا و فیلم سینمایی

سرمقاله قدس/ خانه از پای بست ویران است...

سرمقاله صبح نو/ چه کم‌اند عبرت‌پذیرندگان

سرمقاله اطلاعات/ تجربه‌ای که نباید تکرار شود

سرمقاله اطلاعات/ موانع توسعه و ثبات ارزش پول ملی کدامند؟

سرمقاله کیهان/ حکایت تکراری

سرمقاله رسالت/ حراج واقعی اینجاست!

سرمقاله شرق/ درباره شفاف‌سازی رأی نمایندگان

سرمقاله اعتماد/ تضییع حق‌الناس

سرمقاله دنیای اقتصاد/ وصله ناجور بنزین

سرمقاله ایران/ تضاد رسمی و شرعی و کلاهبرداری‌های ملکی

سرمقاله آرمان ملّی/ آرامکو در ناآرامی

سرمقاله جوان/ قوه قضائیه در مسیر تحقق انتظارات مردم و نظام

سرمقاله جمهوری اسلامی/ استقرار حاکمیت ملی در سوریه

سرمقاله خراسان/ آن سوی ماجرای حمله به آرامکو

سرمقاله کیهان/ چرا هلیم حواشی را هم می‌زنند؟

سرمقاله رسالت/ مخاطب بایدها، انگار نه ‌انگار

سرمقاله شرق/ فساد در ایران و مبارزه با معلول به‌جای علت

سرمقاله اعتماد/ فرهنگ‌سازی یا نفرت‌پراکنی