ایران پرسمان

آخرين مطالب

یک کتاب خوب/ جنگ آخر زمان داستانی از دل یک جامعه آشنا انديشه

یک کتاب خوب/ جنگ آخر زمان داستانی از دل یک جامعه آشنا

  بزرگنمايي:

ایران پرسمان -
یک کتاب خوب/ جنگ آخر زمان داستانی از دل یک جامعه آشنا
١٤
٠
کافه بوک / کتاب جنگ آخر زمان با عنوان انگلیسی The War of the End of the world اثر ماریو بارگاس یوسا است و داستان آن برخورد دو بخش از جامعه را نشان می‌دهد که سالیان سال از هم دور مانده و هر یک در رویاهای بی‌بنیاد خود فرورفته بودند و اکنون در جنگی بی‌امان با یکدیگر دیدار می‌کنند.
یوسا یکی از مهم‌ترین رمان‌نویسان و مقاله‌نویسان معاصر آمریکای جنوبی است که از معتبرترین نویسندگان نسل خود به شمار می‌رود. یوسا که نویسنده کتاب‌های بزرگی مانند: سور بز – سال‌های سگی – گفتگو در کاتدرال و… است، در سال 2010 برنده جایزه نوبل ادبیات شد. همچنین کتاب چرا ادبیات این نویسنده که شامل چند مقاله است، از جمله بهترین کتاب‌هایی است که هر فردی می‌تواند مطالعه کند. موسسه نوبل در وصف آثار او چنین نوشته است:
برای نمایش ساختار قدرت و تصویرهای بُرّنده از مقاومت‌ها، شورش‌ها و شکست‌های فردی.
یوسا که اعتقاد دارد ادبیات خارق‌العاده‌ترین چیز در دنیا است، در کتاب جنگ آخر زمان هم – مانند کتاب سور بز – یک رمان خارق‌العاده خلق کرده است که برگی از تاریخ کشور برزیل است. اتفاقات اصلی این کتاب درست مانند سور بز بر مبنای واقعیت است.
ماریو بارگاس یوسا این کتاب خود را بلندپروازنه‌ترین کار خود می‌شمرد و می‌گوید «اگر قرار بود از میان رمان‌هایی که تاکنون منتشر کرده‌ام یکی را انتخاب کنم، این رمان احتمالا جنگ آخر زمان می‌بود.» او همچنین دلیل آن را چنین بیان می‌کند:
این اولین رمان من است که مکانش در کشور خودم پرو، نیست، بلکه در کشوری دیگر، یعنی برزیل، روی می‌دهد. دیگر اینکه این رمان در عین حال اولین کتابی است که رویدادهایش معاصر با دوره زندگی من نیست، بلکه کتابی است که به قرن نوزدهم مربوط می‌شود.
خلاصه کتاب جنگ آخر زمان
این رمان در اواخر قرن نوزدهم در ایالت باهیا در برزیل رخ می‌دهد. درست زمانی که مستعمره نواستقلال برزیل غرق در شور ناسیونالیستی اعلام جمهوری می‌کند. در پی تبدیل شدن برزیل به حکومت جمهوری مردم شهرنشین نیز خود را آماده جهشی به سوی دنیای جدید و مدرنیته می‌کنند اما در مناطق عقب‌افتاده و صحرانشین جنبشی دیگر شکل می‌گیرد.
ناگهان مردی که بعدها به نام «مرشد» معروف می‌شود، با چهره‌ای غریب و با سخنرانی‌های آتشین از دل بیابان‌های سوزان بیرون می‌آید و روستا به روستا با پای پیاده به موعظه و تعمیر کردن کلیساها می‌پردازد. در اولین خطوط کتاب، مرشد چنین توصیف شده است:
بلندبالا بود و چندان تکیده که انگار همیشه نیمرخش را می‌دیدی. پوستی تیره و اندامی استخوانی داشت، و آتشی هماره در چشمانش می‌سوخت. صندل شبانان را به پا داشت و شولای کبودرنگی که پیکرش را می‌پوشانید یادآور ردای مبلغانی بود که گاه و بی‌گاه به دهکده‌های پرت افتاده صحرا سر می‌زند تا بر خیل کودکان نو زاد نام بگذارد و زنان و مردان را که با هم زندگی می‌کردند به عقد هم درآورند. پی بردن به سن و سال او، ایل و تبارش و ماجرای زندگی‌اش ناممکن بود، اما در خلق و خوی آرام، رفتار بی‌تکلف و وقار برهم نخوردنی‌اش چیزی بود که حتی از آن که موعظه خود را آغاز کند، مردم را به سویش می‌کشاند. (کتاب جنگ آخر زمان – صفحه 9)
مرشد، با ویژگی‌هایی که خواندید، بدون اینکه خودش بخواهد همراهانی پیدا می‌کند. قدرت او به‌حدی است که همه را از جمله سنگ‌دل‌ترین خلاف‌کارها را شیفته خود می‌کند. رفته‌رفته مرشد با سیاست‌های جدید جمهوری روبه‌رو می‌شود و می‌بیند قوانینی وضع شده که نادرست به‌نظر می‌آید. از جمله اینکه جمهوری عبادات را آزاد اعلام کرده بود، گورستان‌ها را از دست کشیش‌ها خارج کرده بود و حتی ازدواج مدنی را الزمانی کرده بود. در کنار همه این موارد دولت جمهوری می‌خواست از مردم مالیات هم بگیرد.
مرشد پس از روبه‌رو شدن با تغییرات و شنیدن این موارد – که تنها بخشی از تغییرات است – جمهوری را حکومت شیطان می‌داند. مرشد آخر زمان را به مردم وعده می‌دهد و می‌کوشد آنان را با ایمانی عتیق با هم متحد کند. مردم فقیر نیز، با دیدن وضعیت و همراه شدن عده‌ای با مرشد، به او ملحق می‌شوند. در مدت کوتاهی مردم زیادی همراه با مرشد به منطقه‌ای دور افتاده به نام «کانودوس» می‌روند و در آنجا جامعه‌ای تشکیل می‌دهند که به هیچ چیز جز خودش شبیه نیست. جایی که مرشد حکم می‌راند و در کنار خودش خطرناک‌ترین جنایت‌کارها را جمع کرده است و از همه مهم‌تر دولت را شیطانی و ضدمسیح می‌نامد. این وضعیت باعث می‌شود مرشد و کانودوس کابوس جمهوری نوپا شود.
در کنار مرشد، ما با دیگر شخصیت‌های اصلی رمان آشنا می‌شویم و نویسنده – شبیه کتاب سور بز – از هر کدام از آن‌ها پیشینه‌ای کوتاه پیش روی مخاطب قرار می‌دهد. با سیاست‌مدارانی آشنا می‌شویم که دلیل کارهای مرشد را درک نمی‌کنند و اصولا کسی نمی‌توانست از آنچه روی داده است سر در بیاورد. چرا که «نخبگان سیاسی، روشنفکران و نظامیان اصولا فکرش را هم نمی‌کردند که مردم فقیر علیه چیزی که دقیقا برای حمایت از ایشان، یعنی دهقانان و قربانیان نظام پیشین کشور برقرار شده بود، سر به شورش بردارند.»
همین موضوع باعث شد که روشنفکران و سیاست‌مداران موضوع را توجیه و نظریه‌ای ابداع کنند. نظریه این بود که این‌ها – مرشد و همراهان او در کانودوس – دشمنان جمهوری هستند و طبیعتا باید از میان بروند. بنابراین در نتیجه این تصمیم، دولت جمهوری به جنگ با آن‌ها می‌رود و…
اما شکل گرفتن جنگ میان جمهوری و کانودوس به این سادگی نیست و برای درک آن باید کتاب را به شکل دقیق مطالعه کرد و همچنین از جنبه‌های سیاسی برزیل آن زمان آگاه بود که البته نویسنده این موضوع را نیز در نظر داشته و کتاب را به شکلی نوشته است که هر خواننده‌ای بتواند موضوع را درک کند. با این همه ماریو بارگاس یوسا، رمان بی‌نظیر و مهمی خلق کرده است که می‌تواند در دنیای امروز هم مصداق داشته باشد و به وسعت دید مخاطب کمک کند.
کتاب جنگ آخر زمان در رابطه با تعارض میان مدرنیته و سنت است. در رابطه با جامعه‌ای است که سرعت تغییرات در آن آنقدر بالا است که به برخی از مردم اجازه نمی‌دهد خود را با شرایط سازگار کنند و مهم‌تر از همه در رابطه با نبود زبان مشترک بین مردم و حکومت است. مردم از یک سو فقیر هستند که به راحتی تحت تاثیر خرافات و مذهب علیه جمهوری شورش می‌کنند و جمهوری هم از طرف دیگر آنقدر پخته نیست که طرف مقابل خود را درک و به گفتگو با آن‌ها بپردازد و نتیجه آن چیزی است که در این کتاب شرح مفصل آن را می‌خوانید.
یوسا در مصاحبه‌ای در رابطه با این شورش و وضعیت وخیمی که پیش آمده بود می‌گوید:
بگذارید برای آنهایی که اصل ماجرا را نمی‌دانند بگویم که وقتی شورش برپا شد، دولت جمهوریخواه لشگری بزرگ برای سرکوب آن فرستاد و وقتی نبرد تمام شد، چهل هزار نفر، از جمله آدم‌های بسیار جوان و بسیار پیر قتل‌عام شده بودند.
این را در نظر داشته باشید که دولت جمهوری با یک بار لشگرکشی نتوانست شورشیان را شکست دهد و دوباره و دوباره اقدام کرد. در ابتدا حکومت با دیدن موفقیت‌های شورشیان و دیدن نتایج سلاح‌هایی که استفاده می‌کردند نظریه خود را گسترش دادند که حتما انگلیس پشت شورشیان است وگرنه شکست لشگر دولت ناممکن است. اما واقعیت چیز دیگری است.
این شورش و در مقابل آن، سرکوب بسیار عجیب است. در حدی که به سختی می‌توان باور کرد این تعداد از آدم‌ها کشته شده باشند. مردم فقیر و دهقانان که هیچ چیزی از خود نداشتند به سمت مرشد روانه می‌شدند تا حداقل خدا را داشته باشند. قدرت کلام و وقار مرشد به‌حدی بود که همه را جذب خود می‌کرد. تاثیر او بر وحشی‌ترین جنایتکارها هم به شکلی بود که آن‌ها تبدیل به فرشته می‌کرد، چیزی که کسی آن را باور نمی‌کرد. شخصیت مرشد از جمله مهم‌ترین شخصیت‌های رمان است که ما هیچ‌گاه به او نزدیک نمی‌شویم. بیشترین حد نزدیکی ما با مرشد همان توصیفات اولیه کتاب است که در بالا هم بخشی از آن نقل شد. یوسا در رابطه با شخصیت مرشد می‌گوید:
پرداختن به این شخصیت مشکل بخصوصی بود. نمی‌خواستم راوی به درون وجود او راه بیابد، چون می‌ترسیدم همه جنبه‌های اساطیری این آدم یکباره فرو بریزد. او فقط دورادور توصیف می‌شود، از فاصله‌ای که زاییده احترام و ترس و این قبیل احساس‌هاست. بنابراین خیلی احتیاط می‌کردم تا گرفتار طنز و طیبتی نشوم که مرشد را از هاله تقدس محروم می‌کرد.
در رابطه با جنبه‌های مختلف کتاب می‌توان بسیار نوشت و بحث کرد اما هیچ‌چیز بهتر از این نیست که کتاب را بخوانید و مستقیما با آن درگیر شوید. ما در این معرفی کتاب به بخش‌های کلی داستان و کتاب اشاره کردیم اما خواننده در همان ابتدا که کتاب را شروع کند متوجه می‌شود با رمانی گسترده و عظیم روبه‌رو است که بخش‌های مختلف آن به زیبایی به هم پیوند داده شده‌اند. یوسا داستان‌نویسی را بلد است و می‌تواند ساعت‌ها شما را به خواند کتاب ترغیب کند.
البته گاهی جنگ‌های مختلف کتاب ممکن است خارج از حوصله باشد اما به طور کلی با این ترجمه خوب و روان، بعید است از خواندن کتاب که نتیجه سه سال از عمر یوسا است پشیمان شوید.
در آخر کتاب نیز، یوسا خود کمی درباره کتاب و جریانات تاریخی آن زمان برزیل صحبت می‌کند و خواننده را از جنبه‌های مختلف موضوع باخبر می‌کند. در آخر همین مطلب آخر کتاب، یوسا مسئله اصلی کتاب جنگ آخر زمان را جنین بیان می‌کند:
مسئله اصلی جنگ آخر زمان تفاوت‌های مذهبی یا سیاسی موجود در برزیل و به طور کلی در امریکای لاتین، نیست. بلکه جدایی و تعارض میان دو جامعه‌ای است که قادر نیستند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
جملاتی از کتاب جنگ آخر زمان
انقلاب جامعه را از شر مفاسدش خلاص می‌کند و علم فرد را از مفاسدش. (کتاب جنگ آخر زمان اثر یوسا – صفحه 28)
آن‌قدر روز و شب در هزارتوی خیابان‌های سالوادور پرسه زده بود که هرکس می‌دیدش او را آدمی دلباخته این شهر به حساب می‌آورد. اما چیزی که گالیلئوگال به آن توجه داشت زیبایی‌های باهیا نبود، آن منظره‌ای بود که دیدنش همواره او را به عصیان می‌کشید: بی‌عدالتی. (کتاب جنگ آخر زمان اثر یوسا – صفحه 59)
بردگی اخلاقی و جسمی زنان به حد افراط کشیده است، چون این‌ها تحت ستم مالک، پدر، برادر و شوهر هستند. این طرف‌ها مالک برای زیردستانش همسر انتخاب می‌کند و زن جماعت درست توی خیابان زیر شلاق پدران حیوان‌صفت و شوهران مست‌شان می‌افتند و مردمی هم که شاهد این صحنه‌ها هستند در کمال بی‌اعتنایی تماشا می‌کنند. این خوراکی برای تفکر است. رفقا ما باید کاری کنیم که انقلاب نه‌تنها به استثمار انسان از انسان، که به استثمار زن به‌دست مردم هم پایان بدهد و در کنار برابری طبقات برابری جنسی را هم برقرار کند. (کتاب جنگ آخر زمان اثر یوسا – صفحه 136)
آدم جنایتکار نمونه‌ای از توش و توان زیادی است که به راه نادرست افتاده. جنگ این توش و توان را به مجرای درست می‌اندازد. این‌ها می‌دانند چرا می‌جنگند، و این باعث می‌شود شجاع باشند، حتی گاهی اوقات مثل قهرمان‌ها می‌شوند. (کتاب جنگ آخر زمان اثر یوسا – صفحه 271)
تنها دلخوشی‌ام این است که همین روزها می‌میرم و این‌قدر نمی‌مانم که شاهد خرابی این مملکت باشم. (کتاب جنگ آخر زمان اثر یوسا – صفحه 301)


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

تاثیر ازدواج‌ فامیلی بر بیماری‌های نقص ایمنی

یک کتاب خوب/ مفهوم عشق برای نوجوانان در ​«پنج پا فاصله»

اعتدال پاییزی در راه است

مواجهه منافق و حزب اللهی در یک کتاب!

اقدام محققان کشور برای ساخت حسگر شناسایی زودرس آلزایمر

درمان سرطان مغز در کودکان با کمک داروی لوسمی

بی‌خوابی عملکرد مغز را مختل می‌کند

هوش مصنوعی «عشق» را تشخیص می‌دهد

تصاویر جدید از ماده مرموز ماه منتشر شد

مراحل ساخت موشک "سیستم پرتاب فضایی" ناسا رو به اتمام است

اسامی 7 دانشمند ایرانی، عناوین هفته فضا

جدیدترین پژوهش دانشمندان، زمان در فضا چگونه می‌گذرد؟

دقیق‌ترین تصویر از مریخ ثبت شد

بخشی از کتاب/ خودتان و ارزش‌تان را دست کم نگیرید

مارگارت آتوود: در سریال «سرگذشت ندیمه» تأثیرگذار بودم اما قدرتی نداشتم

پس گرفتن یک جایزه ادبی به‌دلیل حمایت از فلسطین

کاریکلماتور/ آرزوهای بزرگ در فکر کوچک جا نمی‌شوند

غلط ننویسیم؛ واژه سخت «قلع و قمع»!

منصور ضابطیان با سفرنامه جدید می‌آید

دو خط کتاب/ وقتت را با بازیچە‌های بی‌ارزش تلف نکن

خاطره جالب فریدون مشیری از شعر محبوب «کوچه»، به مناسبت سالروز تولدش

روسیه فضانوردانش را مسلح می‌کند

ساخت نانوحسگر‌های جدید مغناطیسی برای قلب

جشنی برای «سووشون»

شخصیت ما چه ربطی به آب و هوا دارد؟!

محققان ایرانی در انتظار بودجه برای «کپسول انتقال انسان به فضا»

«مارگارت اتوود»‌ صدرنشین پرفروش‌ها شد

کاهش درد سوزن دیالیز با حواس‌پرتی صوتی

دانشمندان یک قدم به ساخت سلول مصنوعی نزدیک‌تر شدند

شاعرانه/ دو چشم ساده‌ی من تا ستاره را چیدند

تولید دستگاهی کوچک برای شبیه‌سازی رشد مو

داستان صوتی/ هزار خورشید درخشان- قسمت چهارم

لحظه ویژه برخورد دو کهکشان به هم!

بخشی از کتاب/ گاهی بایستیم و به زندگی‌هایمان نگاهی بیندازیم

اگر به فضا سفر کنید ممکن است روانی شوید!

سر و دست شکستن برای کتاب‌های کاغذی، از توکیو تا لندن

کهکشان عجیب و بزرگی که کیهان به خود ندیده است!

غلط ننویسیم؛ علافی در باغ کتاب تهران!

کرایه یک شب اقامت در هتل‌فضایی چقدر است؟

رنج زن بودن در گیلیاد/ مارگارت اتوود در دنباله «سرگذشت ندیمه» چه می‌گوید؟

دانشمندان قطعات تحریمی صنعت نفت را بومی‌سازی کردند

پیام «مارگارت آتوود» بعد از درگذشت همسرش

دو خط کتاب/ راه‌هایی برای ثروتمند شدن!

کشف تأثیر جدید سزارین بر نوزادان

سووشون، اثر معروفِ سیمین دانشور 50 ساله شد

باز هم پای ترامپ در میان است/ نقش رییس‌جمهور آمریکا در پیدایش «وصایا»

ماجرای کشف کهکشان هیولایی به نام «هیمیکو»

تازه‌های نشر/ ایده‌های بزرگ دختران و پسران بلندپرواز!

گفت‌وگوی برد پیت و فضانورد آمریکایی در آستانه اکران «به سوی ستارگان»

صوت/ فردوسی‌خوانی- قسمت هشتادم- داستان ناپدید شدن کیخسرو