ایران پرسمان

آخرين مطالب

گزارش «شهروند» از آمار تکان‌دهنده‌ وزارت بهداشت

بالاخره نگران فرار مغزها باشیم یا نه؟ مقالات

بالاخره نگران فرار مغزها باشیم یا نه؟

  بزرگنمايي:

ایران پرسمان-شهروند| وزارت بهداشت روز سه‌شنبه، بیست‌ودوم مرداد، خبری از قول معاون آموزشی این وزارتخانه روی خروجی پایگاه اطلاع‌رسانی‌اش قرار داد. در این خبر، باقر لاریجانی که در کنار سمتش، رئیس یازدهمین المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی هم عنوان شده، به رتبه دوم ایران در فرار مغزها اشاره کرده و گفته بود که هر‌ سال بین ١٥٠ تا  ١٨٠‌هزار متخصص تحصیلکرده از ایران مهاجرت می‌کنند. او در ادامه هم خواست تا برای این موضوع برنامه‌ریزی جدی شود. آمار اعلام‌شده از سوی معاون وزیر بهداشت به‌سرعت روی کانال‌های تلگرامی و سایت‌های خبری قرار گرفت؛ آمار تکان‌دهنده‌ای که به‌سرعت تحلیل‌هایی هم به آن اضافه شد. ٢٤ ساعت از انتشار این خبر از سوی وزارت بهداشت و در ادامه آن سایت‌های خبرگزاری‌های رسمی و رسانه‌های غیر رسمی نمی‌گذشت که وزارت بهداشت در اطلاعیه‌ای، خبرش را تکذیب کرد، با این توضیح که آمار منتشرشده درباره فرار مغزها مخدوش است و در بخشی دیگر اعلام کرد: «دانشجویان متقاضی تحصیل در خارج از کشور، نباید در آمار مهاجران تحصیلکرده لحاظ شوند.» یعنی هر مهاجری که برای تحصیل از ایران خارج شد، مهاجر تحصیلکرده نیست. براساس اعلام وزارت بهداشت، در حوزه پزشکی، هر ‌سال حدود ١٠‌درصد از دانشجویان متقاضی تحصیل در رشته‌های علوم پزشکی برای ادامه تحصیل به خارج از کشور سفر می‌کنند و در سایر رشته‌ها هم با کمی اختلاف چنین وضعیتی وجود دارد. درنهایت هم این وزارتخانه تأکید کرده که آمار رسمی را باید از بنیاد ملی نخبگان گرفت. نکته‌ای که در این بیانیه وجود دارد این است که آمار مهاجرت نخبگان از سوی معاون آموزشی وزیر بهداشت، مسئولی که باید در جریان جزییات خبرها و آمارها قرار داشته باشد، اعلام شده و در این بیانیه به خطای اتفاق‌افتاده، اشاره‌ای نشده است. همه اینها درحالی است که پیش از این مدیر رصدخانه مهاجرت در مصاحبه مفصلی که با «شهروند» داشت، گفته بود که رتبه ایران در مهاجرت‌های کلی، ٣٣ است و از ٢٦٠‌میلیون مهاجری که در کشورهای دیگر زندگی می‌کنند، سهم ایران ١,٦‌میلیون نفر است و در این میان حدود ٥٣‌هزار دانشجوی ایرانی در خارج از کشور تحصیل می‌کنند.
با همه اینها اما، انتشار خبر رتبه دوم ایران در فرار مغزها، بازتاب‌های فراوانی داشت و باعث شد تا رصدخانه مهاجرت، تصمیم به نوشتن جوابیه مفصلی بگیرد. بهرام صلواتی، مدیر این رصدخانه قبلا در گفت‌وگو با «شهروند» آمارهای اعلام‌شده را نادرست عنوان کرده بود و حالا می‌گوید که آمارهای نادرست پیرامون مهاجرت نخبگان که هر از چند گاهی مورد استناد برخی از رسانه‌های داخلی و خارجی قرار می‌گیرد، گزارش صندوق بین‌المللی پول در‌ سال ٢٠٠٩ است؛ این درحالی است که این آمار کاملا اشتباه است و وجود خارجی هم ندارد؛ با این‌حال، مرجع استفاده خیلی‌ها قرار گرفته و حتی مسئولان هم به آن استناد می‌کنند.
بر اساس اعلام مدیر رصدخانه مهاجرت، بنیاد ملی نخبگان در ‌سال ٩٦، جایزه ١٠٠‌میلیون تومانی برای پیدا کردن منبع اصلی گزارش صندوق بین‌المللی پول در ‌سال ٢٠٠٩ تعیین کرده که کسی موفق به پیدا کردن گزارش نشده و جایزه‌ای نگرفته است. او پیش از این هم به «شهروند» گفته بود که این صندوق از ‌سال ١٩٩٩ هیچ گزارشی درباره فرار مغزها منتشر نکرده است.
صلواتی می‌گوید که افراد برای اطمینان از درستی آمارها، هیچ جست‌وجویی نمی‌کنند؛ آمارهایی که اعلام می‌شود را بدون هیچ‌گونه تحقیقی مورد استفاده قرار می‌دهند، درحالی‌که با در نظر گرفتن نکاتی، به راحتی می‌توان درستی آنها را متوجه شد. این انتقاد هم به فعالان رسانه‌ای و هم به مسئولانی که به این آمارها استناد و آن را منتشر می‌کنند، وارد است: «واقعیت این است که خبر نادرست بسیار بیشتر از خبر درست دیده می‌شود، یعنی حتی وقتی خبر تکذیب می‌شود هم به اندازه خبر اولیه، دیده نمی‌شود.»
 انتشار دوباره این آمارها باعث شد تا رصدخانه مهاجرت، گزارش آماری مفصلی درباره مغالطه‌های آماری درباره مهاجرت‌های بین‌المللی در ایران تهیه کند که به‌زودی منتشر می‌شود:  «متاسفانه وقتی آماری اعلام می‌شود، برای آن داستان‌سرایی هم می‌کنند. وقتی این خبر اعلام شد، صحبت از وضع قرمز مهاجرت در ایران می‌شود و اخبار دیگری را به آن ارتباط می‌دهند؛ مثلا در یکی از این خبرها آمار و ادعایی از سوی عباس میلانی، مشاور اقتصادی اتحادیه اروپا اعلام شده که می‌گوید فرار مغزها در چند‌سال اخیر ٣٠٠ برابر جنگ ایران و عراق به اقتصاد ایران صدمه زده است. نکته‌ای که وجود دارد این است که میلانی اصلا چنین سمتی ندارد و آمار اعلام شده نادرست است. بنابراین یک مغلطه‌ای ایجاد شده است.» صلواتی می‌گوید که اخبار اعلام شده یا اساسا دروغ  یا از واقعیت دور است، همین هم شده تا از سوی رصدخانه راهنمای آماری تهیه شود تا از این پس، به این راهنمای آماری استناد شود: «ما می‌خواهیم خط بطلانی بر این فاجعه آماری بکشیم. ما نمی‌خواهیم ماجرای مهاجرت از کشور را نفی کنیم یا بگوییم کسی مهاجرت نمی‌کند. کاملا تأیید می‌کنیم که تکانه‌های اقتصادی و اجتماعی بر میل به مهاجرت و اقدام به آن تأثیر می‌گذارد، اما متاسفانه در این فضا، خلأ آماری وجود دارد. نمی‌شود هر کسی درباره موضوع‌هایی که در آن تخصص ندارد، صحبت کند.»


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

پس از حمله به آرامکو چه سناریویی در حال طراحی است؟

یک پرونده و چند پرسش

حمله به حجاب کامل با گرانى!

مرگ تدریجی یک سازمان

اصولگرایان خود را به خواب زده‌اند

آمارهای گول زننده معیشتی

شوک پول کثیف به کنکور پزشکی

برج طوبی در مسیر پلاسکو

طرفدار سابق برجام جانشین بولتون می‌شود؟

تله مذاکره برای تضعیف عناصر اقتدار ایران

قصاص راهبردی؛ نفت در برابر نفت!

پیش و پس از بولتون، دو دوره متمایز ترامپ

دست بسته جنگ طلبان آمریکایی در برابر کنگره و سنا

از آنتن های ماهوارۀ بشارتی تا آمار حجاب رحمانی فضلی

گاوهای شیرده بی‌دفاع

پیامد خودسوزی برای دو نماینده

ظهور قریب‌الوقوع یک ابرطبقه

پهپادها چگونه معادلات جنگ را تغییر دادند؟

معمای مسعود

بررسی "پژوهشگر ژاپنی" از تنش ٤٠‌ساله تهران - واشنگتن

حاشیه‌سازی های پدرخوانده ورزش

همه ادعاهای بی‌فرجام علیه ایران

ایران تعیین تکلیف کرد

طبیبان گریزپا در دام مالیات‌چی‌ها

جدی شدن تقابل نفتی در خاورمیانه

«بنا»ی فرنگی در خطر ریزش!

سقوط آزاد دهک‌ها؛ افزایش فقر در ایران

تزار طعنه‌ها

مذاکره با آمریکا و سیاست فشار حداکثری ترامپ

نتانیاهو در دوراهی مرگ و زندگی

ریشه‌یابی ترس از اصلاح قیمت انرژی

آتلانتیک: هفت پرسشی که باید پیش از اقدام نظامی علیه ایران به آن پاسخ داد

سرمقاله خراسان/ لیبرمن؛ پوتین و نتانیاهو

پوست‌اندازی نظم جهانی

آرزوهای آمریکا را به خبر تبدیل نکنید!

درک مناسبات جدید قدرت در دنیا پس از حمله به آرامکو

عملیات آمریکایی-اسرائیلی برای جلوگیری از بازگشایی جاده «تهران - مدیترانه»

بلومبرگ: جنگ سعودی - اماراتی سرنوشت یمن را به ایران می سپارد

چرا ریاض در اتهام زنی به ایران جانب احتیاط را گرفته است؟

پاتریک بوکانان: پاسخ ترامپ به ایران چه خواهد بود؟

یورش به حریم سلطان

سعدالله زارعی: ابعاد حمله اخیر کوچکتر از آن بود که کار ایران باشد

عصبانیت روزنامه اصلاح‌طلب از رفتار دوگانه وزیر کشور

تنگنای ترامپ درباره ایران

ونیتی فیر: بن سلمان مشاور امنیت ملی آمریکا شده است؟

پیشتازی عبدالله‌عبدالله در افغانستان

هشدار به جلیلیون

ایندیپندنت: تنش بین ایران و آمریکا دوباره بالا گرفت

جرقه‌های خوبی در تیم ملی دیده شد

چند پلاسکوی دیگر فرو می‌ریزد؟