ایران پرسمان

آخرين مطالب

چرا برخی کهکشان‌های کوچک سیاهچاله بزرگ دارند؟ انديشه

چرا برخی کهکشان‌های کوچک سیاهچاله بزرگ دارند؟

  بزرگنمايي:

ایران پرسمان -

زومیت / ستاره‌شناسان کهکشان‌ها‌یی را مشاهده‌ کردند که در عین اندازه‌ی بسیار کوچک، سیاه‌چاله‌ی پرجرمی در مرکز خود‌ دارند. دلیل این نا‌همخوانی چه می‌تواند باشد؟
به‌نظر می‌رسد بیشتر کهکشان‌ها‌ی عالم از‌جمله کهکشان راه‌ شیری، سیاه‌چاله‌ی بزرگd در مرکز خود دارند. تلسکوپ افق رویداد به‌تازگی تصویری از یکی از این سیاه‌چاله‌ها ثبت کرد که درون کهکشان ویرگو و در فاصله‌ی 55 میلیون سال نوری از ما قرار‌ دارد. این، اتفاق خوشایندی محسوب می‌شود و به‌محض اینکه از واقعیتی غافل‌گیر‌کننده عبور می‌کنیم، با اتفاق غافلگیر‌کننده‌ی دیگری مواجه می‌شویم.
به‌گفته‌ی دانشمندان، رابطه‌ی بسیار خاصی میان جرم سیاه‌چاله‌ی مرکز کهکشان و ویژگی‌ها‌ی خودِ کهکشان میزبان وجود‌ دارد. به‌عنوان مثال، هرچه اندازه‌ی کهکشان بزرگ‌تر باشد، سیاه‌چاله‌ی مرکز آن نیز بزرگ‌تر خواهد‌ بود؛ اما درباره‌ی این ارتباط میان اندازه‌ی کهکشان و جرم سیاه‌چاله‌ی آن، تعدادی مثال عجیب نیز وجود‌ دارد و ستاره‌شناسانی که این موارد عجیب را بررسی می‌کنند، ممکن است ارتباطی حیاتی میان تکامل سیاه‌چاله‌ها و کهکشان‌ها گزارش‌ کنند.
شروعی تاریک
اگر در این فکر هستید که اول سیاه‌چاله بود یا کهکشان، جواب این است که: نمی‌دانیم. حدود 13.5 میلیارد سال پیش، زمانی‌که اولین ستاره‌ها تشکیل شدند، هم‌زمان کهکشان‌ها و سیاه‌چاله‌ها‌ی دیگر نیز به‌وجود آمدند. بااین‌حال، معلوم نیست سیاه‌چاله‌ها درون کهکشان‌ها‌ی جوان به‌وجود‌ آمدند یا کهکشان‌ها در اطراف سیاه‌چاله‌ها به‌هم‌ آمیختند و تشکیل‌ شدند. به‌هر‌حال، به‌سرعت روابط تنگاتنگی میان آن‌ها شکل‌ گرفت.
ستاره‌شناسان معتقدند ارتباط و بر‌هم‌کنش منظمی میان سیاه‌چاله‌ها‌ی بزرگ و کهکشان‌ها‌ی میزبان این سیاه‌چاله‌ها به‌چشم می‌خورد. هر‌چه کهکشان بزرگ‌تر باشد، ماده‌ی بیشتری در خود جای می‌دهد و هر‌چه ماده‌ی تشکیل‌دهنده‌ی کهکشان بیشتر باشد، سوخت بیشتری دردسترس حجم بی‌نهایت معده‌ی سیاه‌چاله قرار می‌گیرد؛ اما سیاه‌چاله‌ها با بلعیدن مواد، فعال می‌شوند. گاز‌ها‌ی دارای انرژی بسیار زیاد وقتی در ناحیه‌ی افق رویداد به‌دام می‌افتند، به دور سیاه‌چاله می‌گردند. دما‌ی بعضی از این گاز‌ها به‌حدی افزایش می‌یابد که به‌طورناگهانی شروع به تابش می‌کنند و از محل سیاه‌چاله دور می‌شوند. در‌صورتی‌که مواد به ناحیه‌ی افق رویداد نرسند و در لبه‌ها‌ی دور‌تر از مرکز کهکشان در‌ حال گردش باشند، جت‌ها‌ی بلندی را تشکیل می‌دهند که گه‌گاه دنباله‌ی آن‌ها هزاران سال نوری در محیط اطراف سیاه‌چاله ادامه‌ دارد.

همان‌گونه که تصور می‌کنید، انرژی زیادی به محیط اطراف سیاه‌چاله منتقل می‌شود. این انرژی منتقل‌شده به محیط اطراف گاز‌ها‌ی اطراف سیاه‌چاله را بسیار داغ و بر‌انگیخته می‌کند و این گاز‌ها‌ی بر‌انگیخته و داغ تمایل کمی به بازگشت و برخورد به سیاه‌چاله دارند. زمانی‌که گاز‌ها‌ی اطراف به این شکل از سیاه‌چاله دور می‌مانند، سیاه‌چاله دیگر نمی‌تواند بیش‌از‌حد ماده ببلعد؛ بنابر‌این، اندازه‌ی آن تقریبا ثابت باقی می‌ماند.
در‌صورتی‌که کهکشان قابلیت رشد‌ بیشتر داشته‌ باشد، میزان گاز بیشتری به‌سمت مرکز سرازیر می‌شود و در این‌ صورت، تصورات قبلی در‌هم‌ می‌شکنند و باردیگر سیاه‌چاله تغذیه می‌شود. این قسمت با مرحله‌ی جدیدی همراه است که از رشد بی‌رویه و خارج از کنترل سیاه‌چاله جلو‌گیری می‌کند. بدین‌ترتیب، همین که کهکشان‌ها بزرگ‌تر می‌شوند، سیاه‌چاله‌ها‌ی آن‌ها نیز همراه‌با آن‌ها رشد می‌کنند. کهکشان‌ها‌ی کوچک سیاه‌چاله‌ها‌ی کوچکی دارند و کهکشان‌ها‌ی بزرگ سیاه‌چاله‌ها‌ی بزرگ؛ البته به‌جز چند مورد استثنا که این‌گونه رفتار نمی‌کنند.
راز تکه‌های آبی
بعضی از کهکشان‌ها خارج از روند تعریف‌شده سیاه‌چاله‌های بسیار عظیم در مرکز خود دارند. اگر این کهکشان‌ها واقعا ماده‌ی کافی برای این حد بزرگ‌کردن سیاه‌چاله‌ها ندارند، این‌سیاه‌چاله‌ها چگونه این‌قدر رشد‌ کرده‌اند؟ طبق پژوهشی جدید، پاسخ این پرسش می‌تواند در نوعی از کهکشان‌ها به‌نام «تکه‌ها‌ی آبی» (Blue Nuggets) نهفته‌ باشد. تکه‌ها‌ی آبی نوعی کهکشان هستند و واقعا همین نام را دارند.
کهکشان‌ها‌ی تکه‌ها‌ی آبی، تنها در دور‌دست‌ها یافت می‌شوند؛ بدین‌معنی که به زمان‌ها‌ی اولیه‌ی خلقت جهان تعلق‌ دارند. این کهکشان‌ها همان‌گونه که از نامشان مشخص است، رنگی آبی دارند و بسیار کوچک هستند و سرعت تشکیل ستاره در آن‌ها بسیار زیاد است. ازآنجا‌که نرخ تشکیل ستاره در این کهکشان‌ها دیوانه‌وار است و به‌نظر می‌رسد بیشتر ستاره‌ها‌ی تولید‌شده در اندازه‌ی بزرگ و به رنگ آبی روشن هستند، نام کهکشان از رنگ همین ستاره‌ها گرفته‌ شده‌ است. بر‌خلاف اندازه‌ی کوچک، این کهکشان‌ها از جریان‌ها‌ی گازی اطرافشان تغذیه می‌شوند؛ یعنی میزان زیادی از مواد به درون این کهکشان‌ها‌ی کوچک نفوذ می‌کند و نرخ تشکیل ستاره‌ها را افزایش می‌دهد.

تغذیه‌ی دستگاه
هجوم مواد به درون کهکشان در سن پایین آن هزینه‌ای دارد. با ادامه‌ی این فعالیت‌ها، سیاه‌چاله‌ی کلان‌جرم در مرکز این کهکشان‌ها‌ی جوان به‌وجود می‌آید که اندازه‌ی آن بیش از حد انتظار است. در این موقعیت، سیاه‌چاله‌ی بزرگ مواد بلعیده‌شده را روی کهکشان آبی می‌ریزد و با این کار، تشکیل ستاره‌ها‌ی بیشتر را متوقف می‌کند.
ازآنجاکه اندازه‌ی کهکشان بسیار کوچک است، این فوران سیاه‌چاله تشکیل ستاره‌ها را تنها در مرکز آن متوقف نمی‌کند؛ بلکه از رشد کهکشان در همان سن پایین جلوگیری می‌کند. بنابر‌این جمعیت ستاره‌های جوان آبی که کهکشان را زیبا می‌کردند، از بین می‌روند و تنها ستاره‌ها‌ی پیر و کم‌نور قرمزرنگ از آن‌ها باقی می‌ماند که فعالیت بسیار کمی نیز می‌کنند. همین اتفاق کهکشان آبی را به کهکشان قرمز تبدیل می‌کند که به‌دلیل فعالیت‌ها‌ی قدیم، سیاه‌چاله‌ی عظیمی در مرکز آن باقی مانده‌ است.
آیا این داستان درباره‌ی کهکشان‌ها‌ی کوچک و سیاه‌چاله‌ی بزرگ درون آن‌ها واقعیت‌ دارد؟ ما تنها چند نمونه از این کهکشان‌ها را دیده‌ایم و بدون اطلاعات بیشتر نمی‌توانیم به نتایج قطعی برسیم. با‌این‌حال، این داستان بسیار قانع‌کننده‌ است و می‌تواند کلیدی برای داستان مداوم میان کهکشان‌ها و سیاه‌چاله‌ها‌ی آن‌ها باشد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

زمان مصاحبه برخی کد رشته‌های کنکور 98 مشخص شد

حجم زیاد کتب درسی؛ عامل استرس دانش‌آموزان

به بهانه سالروز تولد حسین منزوی؛ نام او عشق است، آیا می‌شناسیدش؟

شاعرانه/ تو را دوست دارم چون صدای اذان در سپیده دم

استفاده از ربات در جراحی برای از بین بردن لرزش دست جراحان

فهرستی از برترین کتاب‌های قرن 21

چگونه داستایفسکی بخوانیم؟

نوعی باکتری می‌تواند افراد را به بیماری کبد چرب مبتلا کند!

شاعرانه/ دلی که پیش تو ره یافت باز پس نرود

قمر‌های مرموز سیاره مریخ میزبان انسان می‌شوند

رئیس‌جمهوری زنگ آغاز سال تحصیلی جدید را نواخت

تاثیر اینستاگرام در مطالعه داستان و رمان

«روشنای خاموش» از مجموعه «روزهای جنگ» منتشر شد

آیا می‌توان زلزله را پیش‌بینی کرد؟

شاعرانه/ زندگی سرخی سیبی است که افتاده به خاک

آیا نقاشی های دوران رنسانس وجود موجودات فضایی را تأیید می‌کند؟

چند کتاب خوب به پیشنهاد حامد عنقا

تأثیر رعایت کپی‌رایت بر کاهش تخلفات علمی

داستان صوتی/ هزار خورشید درخشان- قسمت ششم

نمایشگاه فضانوردی راه اندازی می‌شود

بخشی از کتاب/ سلام بر گوساله‌ی عزیزم

فضانورد اماراتی از فضا پاسخگوی سوالات مردم خواهد بود

گران قیمت‌ترین کتاب‌های دنیا را ببینید!

امواج گرانشی در فضا آزمایش می‌شود

کاریکلماتور/ آدم بی‌کله سرشناس نمی‌شود

ژاپن یک فضاپیما به ایستگاه فضایی می‌فرستد

در مورد دفاع مقدس کتاب چی بخوانیم؟

دانشمندان برای مقابله با پیری داروهایی کشف کرده‌اند

ضبط پالس‌های مغناطیسی عجیب و غریب در مریخ!

درمان ایدز و سرطان خون با دستکاری ژنتیک

چطور رمان علمی تخیلی بنویسیم؟/ ازدنیای فانتزی تا شخصیت‌های جادویی!

حامد عنقا از کتاب خواندن‌هایش می‌گوید

100 کتاب برتر قرن 21 از نگاه گاردین اعلام شد

دو خط کتاب/ فقط زیر یک سقفه که می‌تونی یه آدمو بشناسی!

همکاری استرالیا و ناسا برای اعزام انسان به ماه و مریخ

بازسازی چهره نژادهای انسانی منقرض‌شده

سرنوشت «جنگ و صلح» تولستوی در هندوستان چگونه است؟

رخدادهای نجومی مهرماه 98

جدیدترین عکس دورهمی فضانوردان در ایستگاه فضایی بین‌المللی

عطسه سلبریتی‌ها مهم‌تر از کتاب است!

ساخت مثانه مصنوعی در ایران

مقابله با پیری از فضا آغاز شد

دعوت از نویسنده کُرد ایرانی برای تدریس دردانشگاه لندن

واکسن ضد تبخال با حداکثر اثربخشی تولید شد

خنده سیاره عطارد را اینجا ببینید!

آیا انسان ها می توانند در مریخ زندگی کنند؟

دو خط کتاب/ چهره‌ای که آدم‌ها از خودشان نشان می‌دهند

این زودتر می خواستی حالا چزا؟

کهکشانی از ستارگان مرده!

آیا با هوش مصنوعی می توان کنترل فضا را در دست گرفت؟