ایران پرسمان

آخرين مطالب

چگونگي شهادت امام هادي عليه السلام انديشه

چگونگي شهادت امام هادي عليه السلام

  بزرگنمايي:

حضرت امام هادي ـ عليه السّلام ـ در 8 سالگي، پس از شهادت پدر بزرگوارشان عهده دار مقام امامت گرديد و پس از 33 سال امامت، در سن 41 سالگي در سامرا در زمان خلافت معتز به شهادت رسيدند.[2]
امامت امام هادي ـ عليه السّلام ـ همزمان با خلافت 6 خليفه عباسي بود. مقارن بود با 7 سال باقيمانده از خلافت معتصم برادر مأمون، واثق پسر معتصم به مدت 5 سال، متوكل برادر واثق 16 سال، منتصر پسر متوكل به مدت 6 ماه، مستعين پسر عموي منتصر 4 سال و معتز پسر ديگر متوكل كه سه سال خلافت كرد. امام هادي پس از گذشت يكسال از خلافت معتز در سامرا مسموم شده و به شهادت رسيد و جسم پاك حضرت، در سامرا در خانه مسكوني حضرت مدفون گرديد.[3]
نكته مهم در شهادت امام هادي ـ عليه السّلام ـ اين است كه حضرت در سامراء به سبب كنترل بسيار شديد و خفقان حاكم و منع دوستان و شيعيان از ديدار با حضرت و عقوبت سخت متخلفين
حتي نزديكترين ياران امام نيز از حال و وضع امام بي خبر يا بسيار كم اطلاع بودند. [4] و به همين دليل است كه منابع اشاره دقيقي به نحوه شهادت امام ندارد. منابع فقط شهادت حضرت در زمان معتز را ذكر كردند بدون ذكر زمان دستور خليفه به مسموم كردن و اينكه چه كساني مأمور اين جنايت شدند و چه زماني اين عمل پليد از آنان سر زد. حتي در روز شهادت حضرت هم اتفاق نظر نيست.[5]
امام هادي ـ عليه السّلام ـ در طول دوران امامت خود از سركشان و حاكمان فاسد بني عباس رنجها و محنت‎هاي زيادي كشيد. در اين ميان متوكل در ظلم و ستم به حضرت و سنگدلي گوي سبقت را از ديگران ربود.
متوكل وجود امام هادي ـ عليه السّلام ـ را خطر بزرگي براي حكومت خويش احساس مي‎كرد، از اين رو، تصميم گرفت تا با دو روش همزمان در يك اقدام، از بحراني تر شدن اوضاع جلوگيري كند. يكي حمله به ياران امام و نابود كردن آثار شيعيان به گونه­اي كه قبر مطهر امام حسين ـ عليه السّلام ـ را نيز تخريب كرد و دوم دور كردن امام از مدينه كه پايگاه سازمان تشيع بود.[6]
عبد الله بن محمد فرماندار مدينه از دشمنان اهل بيت بود و از امام نزد متوكل سعايت مي‎كرد و پيوسته قصد آزار آن جناب را داشت. امام هادي ـ عليه السّلام ـ در نامه‎اي به متوكل، سعايت و دروغگويي او را ياد آوري كرد، ولي متوكل كه زمينه را براي تبعيد امام از مدينه و تحت نظر گرفتن مناسب مي‎ديد در نامه‎اي ظاهرا محترمانه از حضرت خواست به سامرا بيايد.[7]
نامه متوكل رسيد و حضرت آماده رفتن به سامرا شد، وقتي آن حضرت به سامرا رسيد، متوكل‌ ( با آن همه وعده و احترام كه در نامه‎اش بود) يك روز خود را پنهان كرد و آن حضرت را در كاروانسرايي كه به كاروانسراي گداها معروف بود فرود آورد.[8]
سپس متوكل دستور داد‌ حضرت را كاملا تحت نظر گيرند و خانه‎شان را محاصره كرده و مانع ديدار شيعيان با ايشان و استفاده دانش پژوهان از آن سرچشمه علم و معرفت كرد و حتي ايشان را در تنگنا و محاصره اقتصادي قرار داد و رساندن حقوق شرعيه و هدايا را از داخل و خارج بر حضرت ممنوع كرد و متخلفان را عقوبتي سخت نمود.[9]
اين وضعيت جز در حكومت شش ماهه منتصر تا زمان شهادت امام ادامه داشت و در زمان معتز شدت گرفت.
يكي ديگر از سختگيريهاي متوكل در آزار امام هادي ـ عليه السّلام ـ اين بود كه گاه و بي گاه به مأموران خود دستور مي‎داد تا ناگهاني به خانه امام ريخته و آنجا را بازرسي كنند به اميد آنكه سلاح يا مدركي دال بر فعاليت ايشان عليه حكومت بدست آورند. لكن در اين حمله‎هاي شبانه جز كتابهاي علمي و ادعيه چيزي يافت نمي­شد.[10]
گاهي متوكل فرمان مي‎داد حضرت را در هر حالتي كه هست به دربار آورند. در يكي از اين احضارها امام در حالي بر متوكل وارد شد كه او مست و لا يعقل در كنار جامها و سبوهاي شراب و در ميان گروههاي خنياگر و رقاصه افتاده بود.امام بي توجه به موقعيت خطير و خطرات احتمالي به شدت او را سرزنش و ملامت كرد و به نصيحت گويي و ياد‌آوري قيامت پرداخت و فسق و فجور و مي خوارگي و بدكارگي او را محكوم ساخت. موكل بر آشفت و دستور داد ايشان را در زندان محبوس سازند.[11] حضرت روانه زندان شد و شخصي از حضرت شنيد كه مي‎فرمودند: انا اكرم علي الله من ناقه صالح[12] و سپس اين آيه را خواندند‌«تمتعوا في داركم ثلاثة ايام ذلك وعد غير مكذوب»[13]
بيش از سه روز نگذشت كه متوكل به دست فرزندش منتصر به هلاكت رسيد.[14]
منتصر گر چه بر امام سخت نگرفت ولي اين آرامش نسبي امام و شيعيان پس از شش ماه تمام شد و دوباره آزار و حصر و شكنجه و قتل راهكار اساسي خلافت در مقابل شيعيان بود. امام هادي ـ عليه السّلام ـ با حاكمان ستمگر سازش نكرد و آنها از مبارزه منفي و عدم همكاري حضرت هراس داشتند و رنج مي‎بردند تا اينكه تنها راه خويش را خاموش كردن نور خدا پنداشتند و بدين ترتيب امام هادي ـ عليه السّلام ـ نيز مانند امامان پيشين به مرگ طبيعي از دنيا نرفت بلكه در زمان معتز مسموم گرديد.[15]
منابع معتبر و مورخان شيعه شهادت حضرت را در‌ ماه رجب سال 254 ه.ق[16] مي‎دانند. مرحوم آيت الله مرعشي نجفي شهادت حضرت را در روز دوشنبه سوم رجب سال 254 ه.ق مي‎داند[17] گر چه برخي منابع شهادت حضرت را در ماه جمادي الثاني[18] يا 27 رجب[19] نيز ذكر كرده‎اند.

پي نوشت ها:
[1] . شيخ مفيد،‌ الارشاد ج 2 ، ترجمه سيد هاشم رسولي محلاّتي، ص 417 و 418 – پيشوايي، مهدي، سيره پيشوايان، چاپ 13،‌ 1381، موسسة امام صادق،‌ص 567، طبرسي، امين الاسلام، اعلام الوري، چ3، دار الكتاب الاسلاميه، ص 355.
[2] . شيخ مفيد همان، طبرسي همان.
[3] . پيشوايي همان ص 612 به نقل از شبلنجي، ‌نور الابصار، ص 166، شيخ مفيد در الارشاد به جاي شهادت از لفظ وفات استفاده كرده است.
[4] . عقيقي بخشايشي، زندگاني پيشواي دهم امام هادي ـ عليه السّلام ـ ، انتشارات نسل جوان، 1357 ، ص 45- 40 – عادل اديب. زندگاني تحليلي پيشوايان ما ،‌ترجمه اسد الله مبشري، نشر فرهنگ اسلامي، چاپ 16 ،‌1376 ،‌ص 258- 256.
[5] . سن امام را بين 40 تا 42 سال ذكر كرده‎اند و روز شهادت امام را يا ذكر نكرده‎اند يا سوم رجب يا بيست و هفتم رجب و يا در ماه جمادي الثاني ذكر كرده‎اند كه خواهد آمد.
[6] . ابو الفرج اصفهاني،‌مقاتل الطالبيين، نجف،‌ منشورات المكتبة الحيدرية،‌ 1385 ه.ق،‌ ص 395 – پيشوائي، همان ، ص 571 – عادل اديب ، همان، ص 256 .– عقيقي بخشايشي، همان، ص 53 و 54 – قرشي، باقر شريف،‌زندگاني امام علي الهادي، انتشارات اسلامي، 1371 ، ص 386
[7] . شيخ مفيد، همان، ص 435 – طبرسي،‌اعلام الوري، همان، ص 365 – قرشي،‌زندگاني امام علي الهادي، همان ، ص 386 .
[8] . شيخ مفيد،‌الارشاد، همان،‌ص 438.
[9] . قرشي،‌ باقر شريف،‌زندگاني امام علي الهادي، همان، ص 386.
[10] . قرشي، باقر شريف ، همان، ص 387.
[11] . قرشي، باقر شريف، همان، ص 387.
[12] . ترجمه: من نزد خدا از ناقه حضرت صالح محترم ترم.
[13] . سوره هود،‌آيه 56 ، در خانه‎هايتان سه روز به آسايش و خوشگذراني سپري كنيد‌ (سپس عذاب الهي خواهد رسيد) آن وعده‎اي است كه دروغ نخواهد بود.
[14] . طبرسي،‌ اعلام الوري،‌همان، ص 363 – عماد الدين طبري ،‌ مناقب الطاهرين، تهران، انتشارات رايزن، 1379، ج 2، ص 827.
[15] . پيشوايي، سيره پيشوايان، همان، ص 612 به نقل از شبلنجي، نوار الابصار، ص 166.
[16] . شيخ مفيد. الارشاد،‌همان، ص 439 – طبرسي،‌اعلام الوري،‌ همان،‌ ص 355 – پيشوائي ،‌همان ص 567.
[17] . مرعشي نجفي، سيد شهاب الدين، مجموعه نفيسه، ص 56 .
[18] . عقيقي بخشايشي، همان، ص 90 به نقل از قندوزي، شيخ سليمان بلخي، نيابيع المودة چاپ بيروت، جلد 3،‌ص 14.
[19] . عقيقي بخشايشي، همان،‌ص 112.

 





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

دسیسه‌هایی که در طول تاریخ باعث ضعف قشون ایران شد

رویارویی با انسانیت بعد از فاشیسم جنگ

هدایت همیشه اکنونی است

بی هنری و دوگانه "امید و انتقاد"

فلسفه‌ ملال نقد و بررسی می‌شود

شجاعی جشوقانی: برنامه شهید مطهری برای انقلاب اسلامی فعال کردن فلسفه‌های تطبیقی و انضمامی است

اگر بر اثر اقدامات نهادهای دولتی خسارتی به «شهروندان» وارد شود باید چگونه جبران شود؟

کنفرانس پیچیدگی در علوم و علوم انسانی برگزار می شود

سیر صعودی علم کلام در فرهنگ و تمدن اسلامی/ استقلال کلام اسلامی

حمایت علمای شیعه از عثمانی ریشه در سیره اهل بیت(ع) دارد

جنگ بین مؤمن و کافر تمام شدنی نیست/ ایمان و کفر مربوط به دل‌ها است نه روابط شهروندی

آیا فکر گناه نیز گناه محسوب می‌شود؟!

برای دریافت خسارت وارده بر اثر یک قرارداد باید چه اقداماتی کرد؟

فریب دادن طرف مقابل در انواع معاملات چه آثاری دارد؟

چرا استراتژی مشخصی در زمینه تولید و صادرات خدمات IT وجود ندارد؟

استفاده از «داوری» در قراردادها چه مزایایی دارد؟

آشنایی با انواع شروط ضمن عقد در معاملات و قراردادها

ابلاغ قانونی و واقعی به چه معناست و چه آثاری دارند؟

هر آنچه باید در مورد «دعوی متقابل» بدانید

پرولتاریا و بوژوازی هر دو می‌خواهند مردم را به سوی خود بکشند

چگونه با کتاب به جنگ بیماری برویم؟

آزاد ارمکی: پروژه نراقی در ایران ناتمام ماند/ تاکید محمدی بر تمایز روشنفکری و جامعه‌شناسی

کرسی ترویجی نقد الهیات اگزیستانس برگزار می‌شود

"سوره اخلاص"/معرفی سوره‌ای کوتاه با خواص بی شمار

باید به دنبال عدالت جنسیتی باشیم نه برابری جنسیتی!

آیا سردار اسعد در ترجمه خودسانسوری می‌کرد؟/ هستی‌شناسی ترجمه در دوران قاجار

اخلاق و عشق فقط در «قلمرو میان دو مرگ» می‌تواند روی دهد

بوعلی نخستین کسی بود که علم الهیات به معنی اعم را تاسیس کرد

فلسفه حکما تلاش برای شناخت وجود انسان در یک مبدا هستی است

«گفت‌وگو» در سنت و تفکر اسلامی چگونه است؟

چرا بازخوانی اندیشه‌های آخوند خراسانی مهم است؟

گفت‌وگو با ری آرمنتروت، فینالیست جایزه ملی کتاب 2018

قفل ذهنی نویسنده حاصل تعیین هدفی والا توسط خود اوست

بیل‌گیتس برای انسان‌های نگران چه کتابی را پیشنهاد می‌دهد

معجزه‌ حیرت‌انگیز نهفته در قرآن که احتمالاً از آن بی‌خبر هستید! +فیلم

علوم سیاسی علم مطالعه امکان‌های پیش روی جامعه است

مطالعه فکر اسپینوزا از منظر تاریخ اندیشه سیاسی جدی شده است

سیاستمداری که دغدغه اجتماعی داشت و به مردم می‌نگریست

چرا برخی دوست دارند کانون توجه باشند؟! / عواقب خودستایی چیست؟

چرا برخی دوست دارند کانون توجه باشند؟! / عواقب خودستایی چیست؟

ساروخانی: جامعه‌شناسی و کالاهایش در جامعه مصرف نمی‌شود!

بن‌بست عقل با شجاعت آدورنو به سر رسید

توانایی یالوم در ترکیب ادبیات و اگزیستانسیالیسم او را محبوب ایرانیان می‌کند

روانکاوی زاده طبع یک نابغه مرد است!

رویکردهای مادی انگار، نظریات روان شناسی را نارسا و محدودکرده است

اندیشه‌های سیاسی و اجتماعی یونگ در قبال پرسش‌های انسان‌شناختی

در انقلاب اسلامی ایران همه مردم اعم از شیعه و سنی در صحنه بودند/انقلاب، اساس یک تمدن جدید در مقابل تمدن لیبرال دموکراسی غرب است

جامعه غرب مشکل ایدئولوژیک دارد

ایران و ترکیه می‌توانند یک طرح مشترک برای تمدن اسلامی تدوین کنند

فلسفه‌ورزی یادگیری چگونه مردن است